Đồng bào Mông trồng chè Thái Nguyên

Đồng bào Mông trồng chè Thái Nguyên

Cùng với các vùng chè Thái Nguyên ngon nổi tiếng như chè Tân Cương chè La Bằng (Đại Từ)… Còn có một vùng đất Đồng bào Mông trồng chè Thái Nguyên, đó là xóm người Mông Khe Cạn, xã Văn Lăng (Đồng Hỷ).

  1. Đồng bào Mông trồng chè Thái Nguyên giảm đói nghèo

Ông Hoàng Văn Mùi, người cao tuổi có uy tín trong cộng đồng người dân tộc Mông, được UBND tỉnh tặng nhiều Bằng khen, kể: Chúng tôi người gốc Cao Bằng, gần 40 năm trước đã theo nhau tìm về đất chè Thái Nguyên lập nghiệp.

Trong những năm tháng khó khăn, bà con được Nhà nước hỗ trợ ổn định cuộc sống, như làm nhà ở, phát triển sản xuất, trong đó có việc vận động và hỗ trợ đồng bào Mông trồng chè Thái Nguyên, xóa đói giảm nghèo.

Đồng bào các dân tộc Thái Nguyên sinh sống cùng cây chè

Cách đây gần 30 năm, việc trồng chè Thái Nguyên trở thành một phong trào chuyển đổi cây trồng rộng trên toàn xóm. Hầu hết các triền đồi dốc, các bãi đất cao được đồng bào trồng chè Thái Nguyên. Để có hạt giống tốt, bà con tự đến Nông trường chè Sông Cầu, xin hái quả chè mang về bóc lấy hạt.

Chi hội trưởng Chi hội Nông dân xóm Dương Văn Long cho biết: Người Mông mình sống thực tế, phải thấy được cái hay thì mới theo. Khi thấy nhà ông Mùi, ông Lầu, ông Vụ, những người Mông trồng chè Thái Nguyên đầu tiên có tiền. Bà con liền bảo nhau đến học hỏi, làm theo.

Hiện hầu hết các hộ trong xóm đồng bào Mông đều trồng chè Thái Nguyên, tổng diện tích chè của bà con trong xóm cộng lại có khoảng 70.000m2.

  1. Cây chè Thái Nguyên giúp đời sống bà con dân tộc Mông cải thiện

Hỏi chuyện làm che thai nguyen, bà Nguyễn Thị Bần cho biết: Gia đình tôi có 10 sào đất, đủ cả ngô, lúa, chè. Ngô cho bắp, lúa cho hạt để làm lương thực, cây chè cho tiền mua sắm. Còn ông Hoàng Văn Mầu cho biết: Năm 2010 về trước, chè Thái Nguyên của người Mông mình trồng bán giá rất thấp, vài chục nghìn đồng/kg.

Sau mấy lần đồng bào Mông trồng chè Thái Nguyên rủ nhau về vùng chè Tân Cương học hỏi kinh nghiệm. Từ việc chăm sóc, thu hái, bảo quản, sao sấy và áp dụng làm theo, nên chè Thái Nguyên làm ra bán được giá cao hơn. Cây chè đã giúp chúng tôi có cuộc sống ổn định hơn.

Chè xóm người Mông Khe Cạn có giá bán thấp, nhưng đồng bào tuân thủ rất tốt quy trình sản xuất chè an toàn. Vì thế người tiêu dùng luôn yên tâm khi mua và sử dụng.

Đi giữa khung cảnh làng quê thanh bình bên những vạt chè Thái Nguyên. Tôi như lây niềm vui về một vùng đất đang từng ngày “thay da, đổi thịt” một phần nhờ vào cây chè.

Chè Thái Nguyên Định Hóa trồng gần 170ha chè

Chè Thái Nguyên Định Hóa trồng gần 170ha chè

Chè Thái Nguyên Định Hóa trồng gần 170ha chè. Trong đó, trồng chè Thái Nguyên vụ xuân là 70ha, trồng chè vụ thu là 100ha.

  1. 5 mô hình sản xuất chè Thái Nguyên VietGAP

Đến hết năm huyện Định Hóa đã hoàn thành công tác trồng chè Thái Nguyên năm 2017. Tổng diện tích chè trồng mới và trồng thay thế của huyện là 170ha. Trong đó, trồng chè Thái Nguyên vụ xuân do nguồn vốn của huyện hỗ trợ là trên 59ha, trồng chè vụ thu là 100ha, còn lại do nhân dân tự trồng.

Chăm sóc Chè Thái Nguyên

Chăm sóc Chè Thái Nguyên

Các xã trồng chè Thái Nguyên nhiều trên 10ha gồm: Sơn Phú, Bình Thành, Điềm Mặc, Bình Yên. Các giống chè Thái Nguyên chủ yếu là: LDP1, Phúc Vân Tiên, Kim Tuyên…

Sản lượng chè búp tươi Thái Nguyên của huyện ước thực hiện năm đạt gần 24 nghìn tấn. Năm 2017, huyện đã triển khai 5 mô hình sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP, 2 mô hình tưới chè vụ đông.

  1. Hỗ trợ trồng chè thái nguyên vụ thu

Huyện dịnh hóa tăng cường chỉ đạo sản xuất thâm canh cây chè Thái Nguyên, chú trọng duy trì và phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác sản xuất chè an toàn Thái Nguyên.

Với việc ngân sách huyện hỗ trợ 100% giá giống đối với hộ nghèo và cận nghèo, 80% giá giống đối với hộ khác, huyện Định Hóa đã hoàn thành kế hoạch của huyện là trồng được 60ha chè giống mới từ tháng 3.

Trước đó, HĐND huyện đã thông qua phương án hỗ trợ trồng 100ha chè thái nguyên vụ thu với tổng kinh phí thực hiện là 1,35 tỷ đồng.

Theo đó, hộ dân tham gia trồng che thai nguyen thuộc diện hộ nghèo và cận nghèo sẽ được hỗ trợ 100% giá giống, người dân không phải hộ nghèo được hỗ trợ 80% giá giống.

Hiện nay, cơ quan chuyên môn của huyện đang phối hợp với UBND các xã nghiệm thu diện tích trồng chè Thái Nguyên của các hộ dân tham gia đăng ký thực hiện.

Các hộ tham gia mô hình đều được hỗ trợ về giống chè Thái Nguyên và được tập huấn quy trình kỹ thuật trồng. Cách chăm sóc chè, đồng thời được ưu tiên cung ứng phân bón theo hình thức trả chậm.

Nhờ đó, Chè Thái Nguyên Định Hóa trồng gần 170ha chè trong năm 2017.

Trồng chè Thái Nguyên về đích

Trồng chè Thái Nguyên về đích

Đến nay, các địa phương trong tỉnh đã nghiệm thu được trên 920ha trồng chè Thái Nguyên. Có thể nói, Trồng chè Thái Nguyên về đích theo kế hoạch.

  1. Trồng chè Thái Nguyên giống mới

Các giống chè Thái Nguyên được đưa vào trồng chủ yếu LDP1, Kim Tuyên, Thúy Ngọc, TRI 777 nằm trong cơ cấu hỗ trợ giá giống của tỉnh. Mỗi hom chè giống sẽ được trợ giá 50%.

trồng chè xanh

trồng chè xanh

Ngoài diện tích chè Thái Nguyên vụ thu, trong vụ xuân, trên địa bàn tỉnh cũng đã trồng được hơn 72ha chè. Trong đó, Định Hóa trồng được 60ha bằng nguồn kinh phí hỗ trợ của huyện; Đồng Hỷ trồng được hơn 5ha và T.X Phổ Yên trồng được 7ha do người dân tự trồng.

  1. Kỹ thuật trồng chè Thái Nguyên

Hầu hết diện tích chè Thái Nguyên trồng mới, trồng lại đều sống, bảo đảm theo kỹ thuật. Tuy nhiên, phát triển cây che thai nguyen vẫn còn nhiều hạn chế, nhất là việc diện tích chè sản xuất theo quy trình VietGAP còn thấp.

Được biết, năm nay, Thái Nguyên dự kiến trồng mới, trồng lại 1.000ha chè Thái Nguyên giống mới. Như vậy thực tế Trồng chè Thái Nguyên về đích so với kế hoạch.

17 ha chè Tân Cương Thái Nguyên được trồng mới

17 ha chè Tân Cương Thái Nguyên được trồng mới

Từ đầu năm đến mùa thu 2016 này, 17 ha chè Tân Cương Thái Nguyên được trồng mới, bảo đảm thay thế diện tích chè cũ chất lượng kém.

  1. chè Tân Cương Thái Nguyên được trồng mới

Trong số 17 ha chè Tân Cương Thái Nguyên được trồng mới, vùng chè đặc sản Tân Cương trồng mới 8ha chè; Phúc Xuân 2ha, Quyết Thắng 2ha và Phúc Trìu 5ha. Với diện tích chè Tân Cương Thái Nguyên được trồng mới này, có 160 hộ dân ở 3 xã: Tân Cương (111 hộ, 6ha); Phúc Xuân (22 hộ, 2ha); Quyết Thắng (27 hộ, 2ha) được cấp giống chè LDP1 và được hỗ trợ 100% giá giống từ nguồn kinh phí của dự án QSEAP (Dự án Nâng cao chất lượng, an toàn sản phẩm nông nghiệp và phát triển chương trình khí sinh học), 7ha còn lại (Tân Cương 2ha; Phúc Trìu 5ha) người dân tự mua giống chè lai mới về trồng, thay thế diện tích chè Thái Nguyên lâu năm đã bị thoái hóa, chất lượng thấp.

Có thể thấy rằng, việc 17 ha chè Tân Cương Thái Nguyên được trồng mới cho thấy chiến lược sản xuất chè thái nguyên lâu dài của chính quyền và nhân dân Thái Nguyên. Nó bảo đảm cho chất lượng và sản lượng chè làm ra. Riêng đối với diện tích chè Tân Cương Thái Nguyên bị xuống cấp nhưng vẫn có khả năng phục hồi, người làm chè cũng đã áp dụng các biện pháp kỹ thuật để cải tạo như: tăng cường bón phân hữu cơ, ủ gốc chè, trồng dặm, hái nuôi cây… để cây chè xanh hồi phục, đưa vào sản xuất, bởi việc cải tạo thì nhanh được thu hoạch hơn so với trồng chè mới.

Rất nhiều giống chè Thái Nguyên chất lượng cao được đưa vào trồng.

Rất nhiều giống chè Thái Nguyên chất lượng cao được đưa vào trồng.

2. Hàng nghìn ha chè Tân Cương Thái Nguyên được trồng mới

Trong năm sản xuất chè Thái Nguyên 2016, toàn tỉnh phấn đấu trồng mới, trồng lại 1.000ha chè Thái Nguyên, nâng tổng diện tích chè Thái Nguyên của cả tỉnh lên 21.400ha, trong đó diện tích chè Tân Cương Thái Nguyên kinh doanh 18.000ha, phấn đấu sản lượng chè búp tươi đạt 200.000 nghìn tấn. Các giống chè đưa vào trồng mới, trồng thay thế chủ yếu là LDP1, Phúc Vân Tiên, Kim Tuyên, TRI 777, Thúy Ngọc…Đây đều là những giống chè đã được sản xuất thực tế và chứng minh phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu Thái Nguyên.

Thực hiện kế hoạch trồng mới chè, ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Nguyên sẽ đẩy mạnh sản xuất thâm canh chè Thái Nguyên theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm; chuyển giao khoa học công nghệ, tiến bộ kỹ thuật trong các lĩnh vực sản xuất nguyên liệu; phát triển công trình tưới nước tiết kiệm, hiệu quả đối với vùng sản xuất chè thâm canh chất lượng cao; việc 17 ha chè Tân Cương Thái Nguyên được trồng mới là tiếp tục mở rộng diện tích trồng chè an toàn theo tiêu chuẩn VietGap; mở rộng thị trường tiêu thụ chè tân cương Thái Nguyên thông qua các doanh nghiệp uy tín như Chè Minh Cường.

Cựu binh Thái Nguyên trồng chè xanh

Cựu binh Thái Nguyên trồng chè xanh

Những người lính từ chiến trường trở về lại lao vào cuộc chiến làm kinh tế, biến các đồi hoang hóa của Thái Nguyên thành những đồi chè xanh tươi tốt.

1. Người lính cụ Hồ chăm chỉ trồng chè

  • Từ chiến trường trở về, Ông Mưu Thanh Hữu (xóm Lát Đá, xã Bình Sơn, Thị xã Sông Công, Thái Nguyên) đã buông cây súng, nắm tay cuốc mở cuộc chiến đấu biến đồi hoang thành đồi chè tân cương thái nguyên, biến màu sỏi đá thành màu chè xanh ngan ngát. Quả đồi Lát Đá lởm chởm cây bụi, người cựu biên liền san đất, đốt cây bụi ươm hạt trồng chè giống. Bài toán đặt ra là nước tưới, ông liền đào một cái giếng ở dưới chân đồi lấy nước tưới chè, cây chè giữa đồi mà dòng nước mát tưới thì liền đâm chồi xanh tươi. Đất cằn sỏi đá đã phủ xanh màu lá chè nhờ sức người và ý chí sắt đá của người cựu binh.

người lính trồng chè Thái Nguyên

  • Nhờ bàn tay người lính vun trồng, cả đồi chè đã ngát màu chè xanh. Sau khi có kinh nghiệm làm chè, ông Hữu lại bày cách làm, truyền kinh nghiệm và xắn tay áo cùng những họ nghèo trong xóm phủ xanh quả đồi Lát Đá, giờ đây, quả đổi này có tên thân thương là đồi chè lính cụ Hồ. Nhờ phẩm chất của lính cụ Hồ, đồi chè đã phủ xanh đất trời, từ đó, các sản phẩm chè lan tỏa đi muôn phương, mang lại nguồn thu nhập khá ổn cho những người nông dân trăm năm vất vả trông trời trông đất để có miếng ăn, của để.

2.Cây chè gắn bó với người lính

  • Với trường hợp của cựu chiến binh Trần Thanh Tiến (xóm Na Long, xã Hóa Thượng, Đồng Hỷ, Thái Nguyên) lại khác. Cây chè gắn bó với ông từ nhỏ. Tổ quốc vẫy gọi, tạm biết nương chè, ông tòng quân chiến đấu. Sau giải phóng trở về,  ông lại bầu bạn với cây chè Thái Nguyên. Dành dụm tiền rồi vay ngân hàng, ông Tiến đã mua các giống chè cành lai, chè Tân Cương nhất phẩm 500gr về trồng. Ông chăm chỉ học hỏi kinh nghiệm từ những người trồng chè giỏi, kết hợp với kinhg nghiệm gia truyền và nhiệt tình ứng dụng các kỹ thuật trồng chè mới do tỉnh Thái Nguyên hướng dẫn. Nhờ đó, vườn chè của gia đình ông xanh tốt, búp đẹp, lá xanh, nước đậm đà, khách đặt mua ào ạt.
  • Người cựu binh này đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm chăm bón, đốn tỉa cây che thai nguyen phù hợp để mỗi năm thu được ngót chục lứa chè, đem sao tẩm, bán cho các tiểu thương. Tính trung bình trong những năm gần đây, sau khi trừ hết các chi phí, gia đình ông Tiến kiếm được hơn một trăm triệu đồng từ việc bán các sản phẩm chè xanh, chè cám và chè tươi cho các nhà máy chế biến. Có tiền, ông lại đầu tư vào bất động sản, mua bán máy móc để làm trà thái nguyên thành phẩm bán cho các siêu thị, đại lý chè toàn quốc.