Nghệ thuật uống trà của người Việt

Nghệ thuật uống trà của người Việt

Rất nhiều người tìm kiếm câu trả lời về Nghệ thuật uống trà của người Việt vừa có nét cầu kỳ, vừa mang tính dân dã, cần trà ngon Thái Nguyên, chúng ta cùng tìm hiểu.

1. Nguồn gốc Nghệ thuật uống trà của người Việt

  1. Từ lâu lắm rồi, chắc cùng với lịch sử mấy nghìn năm của dân tộc Việt, người Việt đã biết cách dùng lá trà để sử dụng chữa bệnh. Trà ban đầu được coi là vị thuốc quý, và sau đó được trồng để sử dụng làm thức uống hàng ngày. Tra thai nguyen được người Việt dùng suốt năm, suốt đời, kể từ quán nước bên hè phố đến ấm trà trong gia đình, hay những nhà hàng sang trọng.
  2. Nhâm nhi chén trà là khởi đầu cho những cuộc gặp gỡ hàn huyên của bạn bè tri kỷ, là chén trà chắp cánh tâm giao, là đầu câu chuyện để cùng gặp gỡ trao đổi. Cây chè Việt vì thế đã trở thành một thứ cây khởi nguồn cho sự giao tiếp tình cảm trong đời sống thường nhật, dần dà khởi phát thành Nghệ thuật uống trà của người Việt.
  3. Cây chè không phải độc quyền ở xứ Việt, và vì thế, ở mỗi quốc gia, thức uống này lại có một văn hóa riêng của nó đi theo. Cách thức thưởng trà được nâng lên thành nghệ thuật có ở Trung Hoa và Nhật Bản. Còn ở Việt Nam, Nghệ thuật uống trà của người Việt thể hiện qua phong cách uống trà phong phú những khía cạnh văn hoá ứng xử của người dân Việt. Và cách ẩm trà của người Việt cũng rất riêng, rất độc đáo. Các bậc tiền nhân xưa cho rằng, ẩm trà là một nghệ thuật, mà nghệ thuật thì phi công thức. Trà Việt trong dân gian được sử dụng như một thức uống hàng ngày, đun bát nước trà tươi hoặc nước trà xanh pha hãm dân dã bằng ấm sứ Bát Tràng. Nghệ thuật uống trà của người Việt chủ yếu được hình thành từ tầng lớp tinh hoa, văn sỹ, nghệ sĩ và quan chức, những người giỏi giang, có của.
    1. Nghệ thuật uống trà Thái NguyênNghệ thuật uống trà Thái Nguyên

2. Nghệ thuật uống trà của người Việt vi diệu

  1. Thực ra nói Nghệ thuật uống trà của người Việt vi diệu là cách nói có phần tự hào theo kiểu tinh thần dân tộc. Còn nghệ thuật, văn hóa trà của người Việt cốt ở cái tình, nó là thứ tình trà, mượn trà để hiểu mình, hiểu người, hiểu đời, giao hòa với cuộc sống, thiên nhiên. Tóm lại, và đây, Nghệ thuật uống trà của người Việt Nam có những nét chính. Khi chuẩn bị thì phải là thứ trà ngon Tân Cương Thái Nguyên. Nước pha trà là nước mưa, nước suối hoặc nước giếng trong. Ấm pha trà là ấm Bát tràng.
  2. Trước khi uống trà, người thưởng trà thường đưa chén trà thơm mũi để tận hưởng hương vị trà, sau mới hạ dần xuống miệng, môi nhấp ngụm nhỏ, thấy chát đắng, chân răng cảm nhận như chặt lại, miệng chép liền mấy cái đã thấy dịch vị trong miệng tiết ra có vị ngọt dịu, lòng sảng khoái luận về trà. Trong đó, có người thích trà mộc nguyên hương của trà, một số người thích trà ướp hương như trà ướp sen Tây hồ là đỉnh cao; một số khác thích trà hoa, tức là trộn trà với một số loại hoa để lấy hương hoa; thoảng cũng có người trộn trà với các loại quả như long nhãn, nhân sâm… Nói chung, nó là đa vị, đa giọng điệu trong nghệ thuật uống trà, đa phần mọi người thích tra thai nguyen.
  3. Bên cạnh đó, Nghệ thuật uống trà của người Việt còn được thể hiện ở số người thưởng trà, có thể đó là cách độc ẩm (một mình), đối ẩm (hai người), hay quần ẩm (nhiều người) thể hiện văn hóa thuần chất của mình, đồng thời vẫn còn có những tiêu chuẩn về chất lượng cũng như vị thế của việc thưởng trà. Những người có thú đam mê uống trà ngày nay đã đề ra 4 chuẩn mực về cách chọn trà ngon: “sắc-thanh -vị-thần,” nhưng với những người sành trà, thì trà mộc móc câu (cánh trà sao quăn lại giống hình móc câu) là loại trà quý nhất. Trong cuộc sống, tìm được bạn trà là người bạn tri âm, cùng nhau thưởng trà, ngâm thơ, bộc bạch nỗi niềm hay bàn chuyện gia đình, xã hội nhân tình thế thái để cảm nhận trong trà có cả trời đất, cỏ cây.
  4. Người thưởng trà sành điệu là người chọn thời điểm uống trà vào lúc sáng sớm khi thời khắc âm dương giao hòa, đêm qua – ngày tới, uống trà Thái Nguyên vào thời khắc giao hòa này sẽ có lợi cho sức khỏe và tâm hồn, hướng người thưởng trà tới những điều tốt đẹp. Không gian trà quán ngày nay cũng phổ biến hơn và có một không gian đặc biệt dân dã là các quán trà đá ven đường như một chặng dừng chân, giải khát, chờ đợi rất điển hình đương thời.
  5. Không gian uống trà của người Việt thường mang hơi hướng của văn hóa thiền – là không gian thanh tịnh, thuần khiết, tao nhã, êm dịu. Lý tưởng nhất là những nơi có khung cảnh thiên nhiên đẹp, yên tĩnh, bên trong có tranh ảnh, thư pháp, góc đọc sách báo hoặc bàn cờ. Ấy là thứ trà nghệ thuật của tầng lớp tri thức, còn người Việt dân dã thì cách uống trà Long ẩm cũng dân dã, nó như đầu câu chuyện mỗi ngày vậy thôi.

Nghệ thuật thưởng trà của người Hà Nội

Nghệ thuật thưởng trà của người Hà Nội

1. Nhiều người nhìn nhận, Nghệ thuật thưởng trà của người Hà Nội biến tấu trên cơ sở văn hóa trà các nước lân bang.

  1. Có người lại cho rằng, Nghệ thuật thưởng trà của người Hà Nội là một thú chơi thanh đạm. Pha cho mình cũng như pha trà mời khách, người ta phải để vào đó nhiều công phu, sau thời gian chuyển thành lễ nghi. Trong ấm trà Thái Nguyên ngon, người ta thấy phảng phất một mùi thơ và một vị triết lý. Các trà nhân từ xưa rất chú ý đến nghệ thuật thưởng trà với nhiều loại trà cụ cần thiết để làm sao cho người uống cũng có thể cảm nhận và thể nghiệm giống như các thiền sư. Dùng thìa gỗ múc trà cho vào ấm đất nung nhỏ. Từ xưa, nhiều người Hà Nội đã thấy được vị thế độc nhất vô nhị của chè Tân Cương Nhất Phẩm.
  2. Về cách pha trà, chúng ta cùng nhìn lại trong nghệ thuật thưởng trà của người Hà Nội, cách pha trà cũng tương đối cầu kỳ. Bình trà và tách uống trà phải được làm nóng lên bằng nước sôi. Trà cụ dùng để xúc trà, lấy bã trà đều bằng tre khô hoặc gỗ thơm. Khi châm nước lần một gọi là “cao sơn trường thuỷ” rồi chắt ngay ra. Đây là thao tác tráng trà nhằm loại hết bụi bẩn và cho trà khô kịp thấm không nổi lềnh bềnh. Lần thứ hai đổ nước vào ấm gọi là “hạ sơn nhập thuỷ” nên đổ nước cao, tràn miệng bình để khi đậy nắp lại, bụi trà tràn ra hết, rồi dội nước sôi lên nắp để giữ nhiệt độ cao nhất cho ấm trà. Nước hai chính là nước ngon nhất được tạo ra trong vòng 1-2 phút, có hương vị đượm đà, thơm tho quyến rũ. Khi rót trà phải chuyên đều các chén sao cho nồng độ trà như nhau bằng cách kê khít miệng chén lại và đưa vòi ấm quay vòng.
Trà sen Tây Hồ

Trà sen Tây Hồ

2. Từ xưa, Nghệ thuật thưởng trà của người Hà Nội vẫn được một số người mê trà suy trì, và sáng tạo tiếp tục phát triển cho đến nay.

  1. Cầu kỳ hơn là cách dâng chén trà đúng cách là ngón giữa phải đỡ lấy đáy chén, ngón chỏ và cái đỡ miệng chén gọi là “Tam long giá ngọc”.Người dâng trà và người nhận đều phải cung kính cúi đầu. Trước khi uống, đưa chén trà sang tay trái, mắt nhìn theo, sau đó đưa sang phải “du sơn lâm thuỷ”. Khi uống, cầm chén trà quay lòng bàn tay vào trong, dâng chén trà Thái Nguyên lên sát mũi để thưởng thức hương trà trước, sau đó tay che miệng nháp nháp từng ngụm nhỏ nhẹ. Người uống cũng phải chậm rãi mím miệng nuốt khẽ cho hương trà thoát ra đằng mũi và đồng thời đọng trong cổ họng, nuốt tý nước bọt lần một, lần hai, lần ba để cảm nhận hương vị Trà ngon Thái Nguyên tỏa mát.
  2. Nhìn chung, người Hà Nội học cách uống trà Tàu, cùng với đó là biến tấu, học hỏi các phong cách của các nền văn hóa trà khác, cố gặng định hình một nghệ thuật thưởng trà riêng trên cơ sở của sự hài hòa, sao chép có đôi chút sáng tạo. Và sáng tạo độc đáo nhất của người Hà Nội, có lẽ là trà Ướp sen Tây Hồ, sự cầu kỳ trong cách ướp, như đã nói rồi. Người Hà Nội cũng như người phương Đông hầu như luôn tạo một trạng thái quân bình trong cuộc sống. Từ việc uống trà sen Tây Hồ cho đến việc đại sự lớn lao đều nằm trong một nền văn hóa nhận thức, nhận thức con người và vũ trụ, để hòa mình trong vũ trụ, sống hợp tự nhiên, do đó, cách uống trà khó định hình, nhưng có thể cảm nhận ngay khi bạn cùng tham gia uống trà cùng người Tràng An.

Văn hóa uống Trà Thái Nguyên xưa nay

Văn hóa uống Trà Thái Nguyên xưa nay

Nhìn chung, văn hóa uống Trà Thái Nguyên hay trà Việt nói chung cốt ở cái tình người, không cầu kỳ kiểu đạo, lễ mà trọng cái tình, chất trà ngon và bạn hiền.

1. Nét độc đáo văn hóa uống Trà Thái Nguyên xưa nay của người Thái Nguyên

Với tôi, một người Thái Nguyên lập nghiệp trên đất Thủ đô, luôn tâm niệm trong mình và tự hào về thức quà quê trà Thái tặng mọi người. Và hỡi các bạn trẻ, các bạn trung tuổi, dù các bạn là ai, khi đến thăm Thái Nguyên, hãy thưởng thức chè dù chỉ một lần, cái cảm giác ngây ngất, được đắm mình trong cái ngào ngạt, thơm ngát, nhẹ nhàng nhưng lan tỏa khắp da thịt. Từ từ hà hít rồi nhập chén trà thái nguyên, chép chép miệng sẽ thấy dường như tim đập nhanh lên một chút. Cái cảm giác như đang ngóng chờ tin nhắn người yêu, chờ đợi một phong thư, hay dạo phố quen ngày xưa với những hồi hộp, mong cầu…

thuong-tra-3

Nghệ thuật thưởng trà của người Thái Nguyên

Từ xưa, nghệ thuật uống Trà Thái Nguyên được nhiều cụ nâng lên thành nghệ thuật, cầu kỳ. Văn hóa thưởng trà của người Thái Nguyên, nơi hình thành nên lịch sử của những cây chè, tạo nên một nét văn hóa mới trong nghệ thuật uống của người Việt nói chung. Người uống trà Thái ý tứ trong từng cử chỉ và dáng điệu, từ nghệ thuật pha trà, tráng ấm, cho trà vào ấm, rót trà mời khách, rồi đến cách cầm chén trà, cách uống trà, điệu bộ khi uống cũng phải tươi tắn, thoái mái để có thể cảm nhận được hết cái hương vị ngọt ngào của chén trà. Không chỉ là thưởng thức, cách uống trà này còn phản ánh ,tính cách,sự tinh tế, phong thái của người thưởng trà, của người Thái Nguyên quê tôi.

2. Giới trẻ cần phải giữ gìn văn hóa uống Trà Thái Nguyên xưa nay

a. Ðể có được chén trà ngon thì bình trà và chén trà phải được tráng qua nước sôi để làm ấm. Ðiều này có dụng ý là giữ cho nước trong bình pha luôn luôn có độ nóng cao nhất. Trà Thái Nguyên bỏ vào bình loại đất nung. Trà nước hai là lần đổ nước thứ hai cao tràn miệng bình để khi đậy nắp lại. Nước hai chính là nước trà chuẩn nhất được tạo ra trong vòng 3- 5 phút này thực sự tạo ra mùi vị thơm tho tuyệt diệu.

thuong-tra-1

Uống trà cốt ở bạn hiền

b. Trà Thái ngon sau khi hãm, được rót ra chén, nghe tiếng rót trà như tiếng suối chảy từ xa vọng lại. Khi nâng chén trà lên thưởng thức, thì lòng bàn tay quay vào trong, dâng chén lên sát mũi để thưởng thức hương trà trước, sau đó tay che miệng hớp một hớp nhỏ. Khách thưởng trà chậm rãi mím miệng nuốt khẽ cho hương trà thoát ra đằng mũi và đồng thời đọng trong cổ họng, nuốt nước bọt tiếp lần một, lần hai, lần ba để cảm nhận. Đó là những nét độc đáo trong nghệ thuật uống Trà của người Thái Nguyên. Ngày nay, một số bạn trẻ uống trà ừng ực như uống trà đá vỉa hè, làm hỏng hết cái phong cách uống trà cũng như không cảm nhận được hương, vị của trà thơm.

c. Uống chén trà trong sương sớm là cái thú của người dậy sớm, tận hưởng vẻ đẹp rực rỡ của một buổi bình minh. Uống trà cũng như uống rượu, ít khi người ta chịu uống một mình. Mà dẫu có độc ẩm thì cũng tìm bạn nơi chính mình, với vầng trăng tình tứ hay bình minh ửng hồng. Từ đó, tận hưởng những tác dụng của trà xanh đối với sức khỏe. Dân gian có câu “trà ngon phải có bạn hiền”, có bạn tri kỷ bên chén trà mà thưởng thức mà ngẫm ngợi mà hiểu nhau ở đời đâu phải ai cũng có được, bạn bè đã quý thì hiếm, đã hiếm thì luôn muốn dành ấm trà thơm ngon nhất cho bạn. Văn hóa uống Trà Thái Nguyên xưa nay thật độc đáo và lạ.